Tüm Zamanların En İyi Filmleri: Türlere Göre 25 Film

Tüm Zamanların En İyi Filmleri: Türlere Göre 25 Film

Tüm zamanların en iyi filmleri listesi tek bir kesin sıralamadan değil, eleştirmenlerin ve izleyicilerin onlarca yıldır geri döndüğü yapımlardan oluşur. Aşağıda dram, suç, bilim kurgu, animasyon ve komedi türlerinden 25 film var. Her biri için yıl, yönetmen ve izlemeye değer olmasının nedeni kısaca yazıldı.

Kısaca

  • 25 film beş türe bölündü: dram, suç, bilim kurgu, animasyon, komedi
  • Her film için yıl, yönetmen ve tek cümlelik neden var
  • İlk kez izleyecekseniz altı filmlik başlangıç tablosu yeterli
  • Puan sıralamaları değişir; güncel listeyi kaynağından kontrol edin
Dram, suç, bilim kurgu ve animasyon türlerinin özelliklerini karşılaştıran dört sütunlu görsel
Türlerin kısa bir karşılaştırması.

Tüm zamanların en iyi filmleri nasıl seçilir?

Bu seçki tek bir puana bakmadan hazırlandı. Ölçüt üçtü: filmin yayımlandıktan onlarca yıl sonra hâlâ konuşulması, sonraki yönetmenleri etkilemesi ve ilk kez izleyen biri için de anlaşılır olması. Tür dengesi için her türden beş film alındı.

IMDb gibi kullanıcı puanlarına dayanan listeler her gün küçük oynamalar gösterir. Kendi sıralamasını görmek isteyenler IMDb puanına göre en iyi 100 film yazımına bakabilir. Güncel rakam için IMDb Top 250 sayfasını açıp sıralamanın hangi tarihte alındığına dikkat etmek gerekir. Ödüllü filmleri merak edenler Akademi Ödülleri kayıtlarını oscars.org üzerinden kontrol edebilir.

Eleştirmen ve izleyici beğenisi çoğu zaman örtüşmez. Eleştirmenler yenilikçi anlatımı ve sinema tarihine etkiyi öne çıkarır, izleyici ise hikâyenin akıcılığına ve yeniden izlenebilirliğine bakar. Bu seçkide iki ölçütü de karşılayan filmler tercih edildi; bu yüzden hem Yurttaş Kane gibi eleştirmen favorileri hem Forrest Gump gibi geniş kitle filmleri aynı listede yer alıyor.

İpucu: Listede olmayan sevdiğiniz bir film varsa bu bir eksik değil. Beş türle sınırlı kalmak, aynı yönetmenin birden çok filmini dışarıda bıraktı.

Dram ve suç türünde hangi filmler kalıcı oldu?

Dram filmleri uzun yıllar boyunca bir insanın seçimlerini izletir. Suç filmleri ise aynı şeyi ahlaki gri alan üzerinden yapar. İki türün en çok anılan on filmi şunlar:

Dram: beş klasik yapım

  • Esaretin Bedeli (1994, Frank Darabont): Haksız yere hapse düşen bir adamın umudu nasıl koruduğunu anlatır.
  • 12 Kızgın Adam (1957, Sidney Lumet): Tek bir odada geçen jüri tartışmasıyla önyargıyı sorgular.
  • Schindler’in Listesi (1993, Steven Spielberg): Holokost sırasında bin kadar insanı kurtaran işadamının gerçek hikâyesidir.
  • Forrest Gump (1994, Robert Zemeckis): Basit bir adamın gözünden Amerikan tarihini gezdirir.
  • Yurttaş Kane (1941, Orson Welles): Anlatım ve kamera diliyle sinemanın ders kitabı sayılır.

Suç: beş filmle gerilimin ustaları

  • Baba (1972, Francis Ford Coppola): Bir mafya ailesinin güç devrini aile dramı gibi işler.
  • Baba 2 (1974, Francis Ford Coppola): Hem öncesini hem sonrasını anlatan nadir devam filmlerinden biridir.
  • Pulp Fiction (1994, Quentin Tarantino): Kronolojiyi bozan kurgusu ve diyalogları sonraki yıllarda sayısız filme örnek oldu.
  • Sessiz Çığlık (1991, Jonathan Demme): Bir seri katil avını psikolojik düelloya çevirir.
  • Se7en (1995, David Fincher): Yedi ölümcül günah üzerine kurulu kasvetli bir dedektif hikâyesidir.

Dikkat: Suç filmlerinin çoğu şiddet içerir. Çocuklarla izleyecekseniz yaş sınırını önceden kontrol edin.

En iyi bilim kurgu filmleri hangileri?

Bilim kurgu, teknolojiyi bahane edip insanın kendisine bakar. Beş filmlik seçki, görsel dilin zamanla nasıl değiştiğini de gösterir. Daha geniş bir liste için izlenmesi gereken bilim kurgu filmleri yazısına göz atabilirsiniz.

  • 2001: Uzay Yolu Macerası (1968, Stanley Kubrick): Yapay zekâ ve evrim fikrini neredeyse hiç diyalog olmadan işler.
  • Blade Runner (1982, Ridley Scott): Yağmurlu, neon ışıklı geleceğiyle sonraki yüzlerce filmin görünümünü belirledi.
  • Matrix (1999, Lana ve Lilly Wachowski): Gerçeklik sorusunu aksiyonla birleştirir.
  • Başlangıç (2010, Christopher Nolan): Rüya içinde rüya kurgusuyla dikkatli izlemeyi ödüllendirir.
  • Yıldızlararası (2014, Christopher Nolan): Zaman ve baba-kız bağını uzay yolculuğuna taşır.

İpucu: Kubrick ve Scott filmleri yavaş ilerler. Telefonunuzu kapatıp tek oturuşta izlemek tadını artırır.

İlk kez klasik film izleyenler için dört adımda izleme planı gösteren görsel
Başlangıç için dört adımlık plan.

Animasyon ve komedide hangi filmler zamana dayandı?

Animasyon yalnızca çocuklara göre değildir; aşağıdaki beş filmin çoğu yetişkinleri daha çok etkiler. Aile izleyicisi için ayrı bir seçki isterseniz en iyi animasyon filmleri rehberi var.

Animasyon: beş farklı anlatım dili

  • Ruhların Kaçışı (2001, Hayao Miyazaki): Hayal gücü zengin bir Japon masalı, görsel olarak hâlâ eşsizdir.
  • Aslan Kral (1994, Roger Allers ve Rob Minkoff): Sorumluluk ve yas temasını çocuklara sade anlatır.
  • Toy Story (1995, John Lasseter): Tamamen bilgisayarla yapılan ilk uzun metrajlı filmdir.
  • WALL-E (2008, Andrew Stanton): İlk yarım saatte neredeyse hiç konuşmadan duygu verir.
  • Yukarı (2009, Pete Docter): Açılıştaki kısa sekansı yıllardır en etkileyici dakikalar arasında anılır.

Komedi: güldürürken düşündüren beş film

  • Modern Zamanlar (1936, Charlie Chaplin): Fabrika düzenini sessiz komediyle eleştirir.
  • Bazıları Sıcak Sever (1959, Billy Wilder): Karışıklık komedisinin kusursuz örneklerinden biridir.
  • Geleceğe Dönüş (1985, Robert Zemeckis): Zaman yolculuğunu sıkı bir senaryoyla eğlenceye çevirir.
  • Büyük Budapeşte Oteli (2014, Wes Anderson): Simetrik kadrajları ve renk paletiyle kolay tanınır.
  • Hababam Sınıfı (1975, Ertem Eğilmez): Türk komedisinin en çok tekrar izlenen okul filmidir. Yerli klasikler için Türk sinemasının en iyi filmleri yazısına bakın.

Bu filmleri kalıcı yapan ortak özellikler neler?

Listedeki filmler farklı türlerde olsa da birkaç noktada birleşir. Önce hepsinin merkezinde net bir karakter ya da fikir vardır: Esaretin Bedeli’nde umut, 12 Kızgın Adam’da önyargı, WALL-E’de yalnızlık. İzleyici olay örgüsünü unutsa bile bu merkezi hatırlar.

İkinci ortak nokta, görsel ve işitsel tercihlerin hikâyeye hizmet etmesidir. Blade Runner’ın ışıkları ya da Pulp Fiction’ın diyalog ritmi süs değil, anlatının parçasıdır. Ses ve müziğin bu rolü için filmlerde ses tasarımı üzerine okumak iyi bir fikirdir.

Üçüncüsü, tekrar izlemeye değmesidir. İyi bir film ikinci izlemede yeni ayrıntı verir. Başlangıç’ta kurgunun katmanları, Yurttaş Kane’de kamera yerleşimi ilk seferde kaçan şeylerdir.

  1. Merkezde net bir fikir ya da karakter
  2. Biçimin hikâyeye hizmet etmesi
  3. Tekrar izlemede yeni ayrıntı sunması
Film seçmeden önce kendinize sorabileceğiniz beş soruluk kontrol listesi görseli
Film seçmeden önce hızlı bir kontrol.

İlk kez izleyecekseniz nereden başlamalı?

25 filmi sırayla izlemek zorunda değilsiniz. Klasik sinemaya yeni başlayanlar için kolay girilen ve tür çeşitliliği sunan altı film yeterli. Türlerin nasıl ayrıldığını merak ederseniz film türleri rehberlerine bakabilirsiniz.

FilmYılYönetmenTür
Esaretin Bedeli1994Frank DarabontDram
Geleceğe Dönüş1985Robert ZemeckisKomedi
Başlangıç2010Christopher NolanBilim kurgu
Ruhların Kaçışı2001Hayao MiyazakiAnimasyon
Pulp Fiction1994Quentin TarantinoSuç
Yurttaş Kane1941Orson WellesDram

Bu altılıyı bitirdikten sonra hangi türün size daha yakın geldiğini göreceksiniz. O türün diğer filmlerine geçmek, rastgele ilerlemekten çok daha verimli olur.

Dikkat: Sessiz ve siyah beyaz filmler (Modern Zamanlar, Yurttaş Kane) ilk izlemede yadırgatabilir. Bunları listenin sonuna bırakmak daha rahat bir başlangıç sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Tüm zamanların en iyi filmi hangisi?

Kesin bir cevap yok, çünkü her liste farklı ölçüt kullanır. Kullanıcı puanlarında Esaretin Bedeli ve Baba sık görünür; eleştirmen listelerinde ise Yurttaş Kane uzun süre başta yer aldı. Güncel sıralama için kaynağın tarihine bakmak gerekir.

En iyi film listeleri neden birbirinden farklı?

Çünkü ölçütler farklıdır. Kullanıcı puanları geniş kitlelerin beğenisini yansıtır, eleştirmen anketleri ise sinema tarihine etkiyi öne çıkarır. Ayrıca puan tabanlı listeler yeni oylarla zamanla küçük değişimler gösterir.

İlk kez klasik film izleyenler hangi filmle başlamalı?

Dil ve tempo olarak yakın olan filmlerle başlamak iyi fikirdir. Esaretin Bedeli, Geleceğe Dönüş veya Başlangıç gibi yapımlar akıcıdır. Sessiz ve siyah beyaz klasikleri, izleme alışkanlığı oturduktan sonra denemek daha kolaydır.

Oscar kazanmak bir filmin iyi olduğunu gösterir mi?

Bir kalite işareti olabilir ama garanti vermez. Akademi üyelerinin oyları dönemin trendlerini de yansıtır ve bazı kalıcı yapımlar ödül almamıştır. Resmî kazanan listesine oscars.org adresinden bakabilirsiniz.

Animasyon filmleri bu listelere girebilir mi?

Evet. Ruhların Kaçışı, WALL-E ve Toy Story hem eleştirmen hem izleyici listelerinde düzenli yer alır. Tür farkı gözetmeksizin anlatım gücü ve kalıcılık ölçüsü uygulandığında animasyonlar listeye rahatça girer.

Bu listeyle izleme planınızı nasıl kurabilirsiniz?

Önce başlangıç tablosundaki altı filmden birini seçin, sonra beğendiğiniz türün diğer filmlerine geçin. Platform arıyorsanız Netflix’te izleyebileceğiniz en iyi filmler yazısı güncel yayın seçenekleri için iyi bir durak. Beğenmediğiniz filmi yarıda bırakmak da bu işin doğal bir parçasıdır.

Diğer İçerikler